Otomatik kepenk motoru, kepenk milini döndürerek lamelleri sarıp açan ve kapatan elektrik motorudur; başlıca iki türü mil içine yerleşen tüp motor ve milin dışına zincirle bağlanan yan motordur. Kurumsal Otomasyon, Ankara'da motoru kepengin ağırlığına, ölçüsüne ve kullanım yoğunluğuna göre seçer, eski motoru söküp yenisini montajlar ve limit ile kumanda ayarlarını yapar.
Tüp motor ve yan motor karşılaştırması
| Özellik | Tüp motor | Yan motor (zincirli) |
|---|---|---|
| Yerleşim | Kepenk milinin içinde, kutuda gizli | Milin dışında, kutunun yanında veya üstünde |
| Uygun kepenk | Mağaza, vitrin ve orta boy kepenkler | Büyük, ağır depo ve sanayi kepenkleri |
| Güç aktarımı | Doğrudan mile bağlı | Zincir ve dişli çark üzerinden |
| Görünüm ve ses | Temiz görünüm, genellikle sessiz | Daha görünür, zincir sesi olabilir |
| Bakım ve onarım | Erişim için kutu açılır | Parçalara erişim kolay |
| Manuel açma | Krank veya manuel açma düzeneği seçeneği | Genellikle zincirli veya kollu manuel açma |
Otomatik kepenk motoru nedir, hangi türleri vardır?
Otomatik kepenk motoru, kepenk milini döndürerek lamellerin sarılmasını ve açılmasını sağlayan, içinde fren, limit mekanizması ve redüktör bulunan elektrikli tahrik ünitesidir. Piyasada iki ana tür yaygındır:
- Tüp motor: Silindir biçimindedir ve kepenk milinin içine yerleştirilir. Kepenk kutusunda tamamen gizli kalır. Mağaza, vitrin, ev ve orta boy işyeri kepenklerinde en sık tercih edilen motordur.
- Yan motor (zincirli motor): Milin dışında konumlanır ve gücü zincir ile dişli çark üzerinden mile aktarır. Geniş ve ağır kepenklerde, depo ve sanayi kapılarında tercih edilir.
Her iki türde de motor; kepengin hangi noktada duracağını belirleyen limit ayarı, durduğu yerde tutmasını sağlayan fren ve aşırı ısınmaya karşı termik koruma ile birlikte çalışır. Kumanda ile çalıştırma için motora bir alıcı kart bağlanır; bu konuyu otomatik kepenk kumandası sayfamızda ayrıca ele aldık.
Tüp motor mu, yan motor mu seçilmeli?
Seçimin ilk belirleyicisi kepengin büyüklüğü ve ağırlığıdır, ancak tek kriter bu değildir. Karar verirken şu sorulara bakıyoruz:
- Kepenk ne kadar ağır? Orta büyüklükteki mağaza kepenklerinde uygun güçte bir tüp motor yeterlidir. Çok geniş ve yüksek kepenklerde yan motor daha uygun olabilir.
- Kutu ve mil ölçüsü uygun mu? Tüp motor milin içine girdiğinden mil çapı motorla uyumlu olmalıdır. Kutuda yer yoksa yan motor seçenekleri değerlendirilir.
- Görünüm önemli mi? Vitrin ve AVM mağazalarında gizli çalışan tüp motor tercih edilir.
- Kullanım ne kadar yoğun? Gün içinde çok sık açılıp kapanan kepenklerde motorun çalışma döngüsü dikkate alınmalıdır.
- Bakıma erişim nasıl? Yan motorun parçalarına erişmek ve onarmak daha kolaydır.
Mevcut motorunuz arızalıysa önce onarılıp onarılamayacağına bakıyoruz; bu teşhis sürecini motorlu kepenk tamiri sayfamızda anlattık. Bu sayfa ise değişim veya yeni montaj kararı verildiğinde doğru motoru seçmekle ilgilidir.
Tork (Nm) ve kepenk ağırlığı ilişkisi
Kepenk motorunun gücü genellikle tork değeriyle, yani Newton metre (Nm) cinsinden ifade edilir. Tork, motorun mili döndürme kuvvetidir ve motorun kaldırabileceği kepenk ağırlığını belirler.
Doğru tork hesabı için şu bilgiler gerekir:
- Kepenk alanı: Genişlik ve yükseklik ölçüsü
- Lamel tipi: Galvaniz çelik lamel, alüminyum lamel, delikli veya polikarbon lamellerin birim ağırlıkları farklıdır.
- Mil çapı: Lameller mile sarıldıkça sarım çapı büyür; büyük çap aynı ağırlık için daha fazla tork ister.
- Ek yükler: Ağır alt profil, kilit düzeneği ve ray sürtünmesi
Motor üreticileri her modelin taşıyabileceği yaklaşık kepenk ağırlığını kendi tablolarında belirtir. Biz motoru bu tabloların sınırında değil, belirli bir güç payı bırakarak seçiyoruz. Sınırda seçilen motor ilk günlerde sorunsuz çalışsa da zamanla ısınır, termik atar ve freni daha çabuk aşınır. Gereğinden çok güçlü motor ise gereksiz maliyet ve hantal çalışma demektir.
Manuel açma: elektrik kesildiğinde kepenk nasıl açılır?
Elektrik kesintisi veya motor arızası işyerinin kapalı kalmasına neden olmamalıdır. Bu yüzden motor seçerken manuel açma imkânını mutlaka değerlendiriyoruz.
- Krank (kollu) manuel açma: Tüp motorlarda motorun başlığına bağlanan bir kol ve krank mili sayesinde kepenk elle döndürülerek açılır.
- Zincirli manuel açma: Yan motorlarda bir el zinciri çekilerek kepenk açılıp kapatılır.
- Acil açma düzeneği: Bazı sistemlerde motorun freni bir kol veya halatla serbest bırakılarak kepenk kontrollü şekilde elle hareket ettirilir.
Manuel açma düzeneği, kepengin içeriden mi dışarıdan mı açılması gerektiğine göre konumlandırılır. Tek girişi kepenk olan dükkânlarda bu ayrıntı özellikle önemlidir. Elektrik kesintisinin sık yaşandığı yerlerde motora uyumlu kesintisiz güç kaynağı da bir seçenek olabilir. Montaj sonrasında manuel açma yöntemini işletme sahibine ve çalışanlara uygulamalı olarak gösteriyor, krank kolunun kolay ulaşılır bir yerde saklanmasını öneriyoruz; kesinti anında aranan kolun bulunamaması sık yaşanan bir sorundur.
Motor değişim süreci adım adım
Mevcut kepenkte motor değişimi, kepenk sökülmeden yapılabilen bir işlemdir. Süreci genel hatlarıyla şöyle yürütüyoruz:
- Keşif ve ölçü: Kepengin ölçüsü, lamel tipi, mil çapı, kutu içi boşluk ve elektrik altyapısı kontrol edilir.
- Motor seçimi: Tork ihtiyacı, tüp veya yan motor kararı ve manuel açma ihtiyacı netleştirilir.
- Güvenli sökme: Kepenk sabitlenir, elektrik kesilir, eski motor milden veya bağlantısından ayrılır.
- Montaj: Yeni motor uygun adaptör ve taşıyıcıyla mile yerleştirilir, bağlantıları yapılır.
- Ayar: Üst ve alt limit ayarlanır, fren ve dönüş yönü kontrol edilir.
- Kumanda ve test: Alıcı kart bağlanır, kumandalar tanıtılır, kepenk birkaç tam tur çalıştırılır.
Montaj sonrası kepengin manuel açma yöntemini ve dikkat edilecek noktaları işletme sahibine gösteriyoruz. Manuel kepengi otomatiğe dönüştürme işinde de benzer adımlar izlenir; farklı olarak mil, yay sistemi ve elektrik hattı motorlu kullanıma uygun hale getirilir.
Kepenk motoru satın alırken nelere dikkat edilmeli?
Kepenk motorunu yalnızca kutusundaki güç değerine bakarak almak sık yapılan bir hatadır. Motor alırken şu konulara dikkat edilmesini öneriyoruz:
- Kepenge uygunluk: Motorun torku, kepengin gerçek ağırlığına göre güç payı bırakacak şekilde seçilmelidir.
- Mil ve adaptör uyumu: Tüp motorun çapı ve mil adaptörleri mevcut mile uygun olmalıdır.
- Yedek parça erişimi: Kondansatör, alıcı kart ve adaptör gibi parçaları bulunabilen motorlar uzun vadede daha az sorun çıkarır.
- Manuel açma seçeneği: İşyerinin tek girişi kepenkse bu özellik vazgeçilmezdir.
- Kumanda uyumu: Motorla kullanılacak alıcı kart ve kumandanın, tercihen rolling code olması güvenliği artırır.
Piyasada farklı üreticilerin birçok modeli bulunur; biz marka yerine kepenginize uygunluğu esas alıyoruz. Motor satışıyla birlikte montaj, limit ayarı ve kumanda tanıtma işlerini de üstlendiğimiz için seçtiğiniz motorun kepenginizde doğru çalıştığından emin olursunuz. Maliyeti etkileyen unsurları otomatik kepenk fiyatları sayfamızda ayrıca anlattık.
Motor seçimi için hazırlamanız gerekenler
- Kepengin genişlik ve yükseklik ölçüsü
- Lamel tipi: galvaniz, alüminyum, delikli veya polikarbon
- Mevcut motorun ve mil bağlantısının fotoğrafı
- Kepengin gün içinde kaç kez açılıp kapandığı bilgisi
- Manuel açmanın içeriden mi dışarıdan mı gerektiği
- Kumanda mı, duvar butonu mu, ikisi birden mi kullanılacağı
Diğer arıza türleri ve servis kapsamı için Ankara otomatik kepenk tamiri sayfamıza bakabilirsiniz.
